eSzuflada.info

Asnyk Adam, pseudonim Jan Stożek, kryptonim El...y (1838-1897), poeta i dramatopisarz. Studiował w Warszawie, Wrocławiu, Paryżu, m.in. medycynę i nauki społeczne.

Brał udział w ruchu konspiracyjnym, powstańczym (członek r""adykalnego rządu wrześniowego w powstaniu styczniowym). Po upadku powstania przebywał m.in. we Włoszech i Niemczech, gdzie 1866 uzyskał w Heidelbergu stopień doktora filozofii. Od 1870 na stałe w Krakowie, współredagował (1882-1894) "Nową Reformę".

Brał czynny w życiu społecznym i politycznym (radca miejski, poseł na sejm galicyjski, współorganizator Towarzystwa Szkoły Ludowej). Popularny poeta swej epoki, łączył tradycje romantyczne z pozytywistyczną problematyką filozoficzną i społeczną. Adam Asnyk umarł na gruźlicę 2 sierpnia 1897 roku. Pochowany został wśród zasłużonych na Skałce

W twórczości Asnyka przeważa liryka refleksyjna (cykl sonetów Nad głębiami, 1883-1894). W dramatach podejmował współczesną sobie tematykę polityczną i historyczną (Walka Stronnictw 1869, Cola Rienzi 1875), społeczną (Bracia Lerche 1888), a także obyczajową (Gałązka heliotropu 1869). Utwory poetyckie ogłaszał w tomach Poezje (1869, 1872, 1880, 1894). Był również autorem nowel i studiów literackich. Dzieła zebrane: Pisma (t. 1-2, 1938-1939), Dzieła poetyckie (t. 1-3, 1947), Listy (1972), Poezje (1975).

Baczyński Krzysztof Kamil, pseudonim Jan Bugaj (1921-1944), polski poeta, syn krytyka literackiego S. Baczyńskiego. W okresie gimnazjalnym związany z lewicową organizacją młodzieżową Spartakus, podczas okupacji zb""""""liżony do socjalistycznych czasopism konspiracyjnych "Płomienie" i "Droga".

Uczestnik tajnych kompletów, Harcerskich Grup Szturmowych, elew konspiracyjnej Szkoły Podchorążych Rezerwy AK. Poległ w powstaniu warszawskim, walcząc w batalionie harcerskim "Parasol".

Najwybitniejszy twórca tzw. pokolenia Kolumbów. Konspiracyjne tomiki Wiersze wybrane (1942) i Arkusz poetycki (1944), pośmiertnie tomik Śpiew z pożogi (1947). W rękopisach zachował się cały jego dorobek, liczący ok. 500 wierszy i poematów, 20 opowiadań i fragmentów prozatorskich oraz dramat opublikowany w Utworach zebranych (tom I-II, 1961, 1972). W 1977 wydano wybór wierszy Baczyńskiego Poezje.

Łączył tradycję romantyczną z katastrofizmem drugiej awangardy oraz wizjonerstwem symbolicznym. Groza historii sąsiaduje z subtelnymi lirykami miłosnymi, zło świata z gorącym pragnieniem wartości etycznych. Ogromną popularność zyskały jego utwory śpiewane przez E. Demarczyk, z muzyką Z. Koniecznego.

Balcerzan Edward (1937-), historyk literatury, krytyk, poeta, prozaik. Ukończył filologię polską na UAM w Poznaniu, gdzie został pracownikiem naukowym, następnie w 1985 profesem.

Debiutował 1954 na łamach prasy jako poeta. 1968-1981 w redakcji miesięcznika Nurt (Poznań). 1972-1981 redaktor naczelny Tekstów, 1990-1992 Tekstów Drugich. Opublikował zbiory wierszy, m.in.: Morze, pergamin i ty (1960), Podwójne interlinie (1964), Późny wiek (1972) oraz powieści: Pobyt (1964) i Któż by nas tak pięknych (1972). Studia i szkice literackie, m.in.: Styl i poetyka twórczości dwujęzycznej Brunona Jasieńskiego. Z zagadnień teorii przekładu (1968), Oprócz głosu (1971), Przez znaki. Granice autonomii sztuki poetyckiej (1972), monografia Włodzimierz Majakowski (1984), zarys Poezja polska w latach 1939-1965 (część 1-2, 1984-1988), Przygody człowieka książkowego (1990).

Baliński Stanisław (1899-1984), poeta, prozaik, eseista. Studia prawnicze (nie ukończone) i polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, ukończył także teorię i kompozycję muzyki w Wyższej Szkole Muzycznej. 1922-1937 pracował w dyplomacji, m.in. na placówkach w Brazylii, Iranie i Chinach. 1939-1940 pracownik Ministerstwa Informacji i Dokumentacji rządu emigracyjnego w Paryżu, 1940-1945 w polskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych w Londynie. Po wojnie na emigracji w Anglii.

Autor zbiorów wierszy związanych z poetyką Skamandra, m.in.: Wieczór na Wschodzie (1928), Tamten brzeg nocy (Londyn 1942), Wiersze zebrane 1927-1947 (Londyn 1948), Peregrynacje. Poezje wybrane 1928-1981 (Warszawa 1982). Opowiadania: Miasto księżyców (1924), Talizmany i wróżby (Londyn 1965). Także m.in.: Two Septembers 1939 and 1940. A Diary of Events (Londyn 1941, pod pseudonimem S. Baley), felietony Antrakty, czyli notatki o życiu i sztuce w drugiej połowie XX wieku w Londynie (Londyn 1978).

Bałucki Michał, pseudonimy Elpidon, Załęga (1837-1901), komediopisarz, prozaik, poeta, publicysta. W czasie studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim uczestniczył w działalności grupy literacko-artystycznej, tzw. pracowni Filip""piego. Brał udział w konspiracji niepodległościowej związanej z powstaniem 1863 na terenie Galicji, w latach 1863-1864 osadzony w austriackim więzieniu. W latach 80. XIX w. należał do radykalnego odłamu obozu galicyjskich demokratów. Felietonista Kraju.

Autor popularnych wierszy, np. Dla chleba, znanego jako Góralu, czy ci nie żal? Uprawiał też krytykę literacką i artystyczną. Aprobatę poglądów rewolucyjno-postępowych wspierał utworami o problematyce społeczno-politycznej i moralnej, np. powieściami tendencyjnymi Przebudzenie (1864) i Młodzi i starzy (1866). Później uległ wpływom pozytywizmu (m.in. powieści Błyszczące nędze 1870, Byle wyżej 1875), z domieszką utopii społecznej (Z obozu do obozu 1874) czy tendencji reformatorskich o podłożu religijnym (Siostrzenica księdza proboszcza 1872). Podobny światopogląd przedstawiają popularne komedie, np. Radcy pana radcy (1871).

W latach 80. przeżywał wzmożony krytycyzm społeczny, niewiarę w pozytywne rozwiązania (np. Pańskie dziady 1881, Pan burmistrz z Pipidówki 1887). Równolegle powstawały pogodne komedie obyczajowe, jak Dom otwarty (1883) czy Grube ryby (1881), nazywane przez przeciwników pejoratywnie "bałucczyzną".

Pod koniec życia przeszedł ostry kryzys twórczy i osobisty, tracąc popularność. Atakowany przez modernistów, popełnił samobójstwo.